Fiodor Dostojewski

Fiodor Dostojewski przyszedł na świat 30 października 1821 roku w jednej z najuboższych dzielnic ówczesnej Moskwy. Był drugim synem z ośmiorga dzieci lekarza Michała Andriejewicza Dostojewskiego i Marii Dostojewskiej z domu Nieczajew.

Swoje ciało opuścił 9.02.1881 roku w Petersburgu. Był to genialny pisarz, prozaik, eseista. Jego Dzieła badają ludzką psychikę w kontekście politycznym, społeczny ale również duchowym 19 wiecznej Rosji. Wprawdzie pisać zaczął stosunkowo późno, ponieważ 1850 roku, a prawdziwe laury zebrał dopiero dzięki jednej z jego ostatnich prac „Zbrodnia i Kara”. Nie można również pominąć takich dzieł jak „Idiota” czy „Bracia Karamazow” Jego 11 powieści, 17 krótkich powieści, 3 nowele i 3 eseje spowodowały, że krytycy uznali Go za największego psychologa w literaturze światowej. Jego książki zostały przetłumaczone na ponad 170 języków i sprzedano około 15 milionów egzemplarzy.
Fiodor urodził się i dorastał w biednej dzielnicy Moskwy, nieopodal znajdował się cmentarz na którym chowano kryminalistów oraz szpital psychiatryczny z ogromnym ogrodem który służył chorym jako miejsce do zaczerpnięcia świeżego powietrza i odbycia spaceru na łonie natury. Fiodor bardzo lubił przychodzić do tego ogrodu i słuchał opowieści pacjentów, ich żale i szalone niejednokrotnie wizję. Można domniemać, że te zdarzenia z jego życia wpłynęły w późniejszym czasie na jego twórczość. Fiodor w bardzo młodym wieku został wprowadzony przez swoją matkę Marię Dostojewską z domu Nieczajew w literaturę angielską, francuską, niemiecką i rosyjską. Czytywał również baśnie i legendy. Matka, zapewne wzbudziła zamiłowanie do tej dziedziny i możliwości ekspresji samego siebie poprzez sztukę pisania. Walter Scott, „powieści grozy” Ann Radclife oraz utwory Honoriusza Balzaka i E.T.A. Hoffmana, z literatury rosyjskiej zaś Nikołaja Karamizinowa, Wasilija Żukowskiego i zaiste Aleksandra Puszkina były podstawowymi dziełami, które młody Dostojewski wielbił i czytywał z ogromnym zamiłowaniem.
Śmierć matki 1837 – miał wówczas 16 lat, wstrząsnęła nim. Maria Dostojewska była dla niego spokojną przystanią i opieką dającą wiele radości, której nie zaznawał ze strony swojego ojca.
Ojciec Fiodora – Michaił Andriejewicz Dostojewski był ordynatorem szpitala wojskowego w Moskwie, niemniej jednak był to człowiek okrutny, tyranizujący swą rodzinę i służbę często sięgający po alkohol. Fiodor miał sześcioro rodzeństwa z którymi mieszkał w jednym pokoju, wraz z częścią służby, reszta sypiała w stajni i kuchni. Nie byli oni rodziną zamożną, mieszkanie posiadało zaledwie dwa pokoje a jeden z nich zajmowali tylko rodzice.

Po śmierci matki Michaił namawia swojego syna by wstąpił do Wojskowej Szkoły Inżynieryjnej w Petersburgu. Fiodor tak też uczynił.
W dwa lata po śmierci matki, ciało opuszcza ojciec chłopca. W literaturze i różnych przekazach, możemy dowiedzieć się o niecodziennych okolicznościach wydarzenia. Miało być tak, że chłopi, służba którą Michaił często poniżał, bił, deprecjonował i piętnował , w ramach pokuty za cierpienia spętała go, a w gardło lano mu wódkę tak długo, aż wzionął ducha. Jeszcze inni mówią, że umarł on z powodów naturalny. Jaki był stan faktyczny, tego nie wiemy.
Po ukończeniu studiów Fiodor zajmował stanowisko inżyniera prowadząc dość liberalne życie. Zaczął również tłumaczyć książki w celach zarobkowych. Około 1840 roku napisał swoją pierwszą powieść „Biedaków”, która pozwoliła mu przejść do głównego nurtu. W 1849 roku został aresztowany. Należał wówczas do Koła Pietraszewskiego gdzie co piątek prowadzono dysputy na tematy filozoficzne oraz społeczne. Poglądy owego koła uważano za zapadniczestwo (ros. zapad –zachód) podczas spotkań poważnie krytykowali ustrój państwa oraz jego zacofanie. „ Po wielomiesięcznym śledztwie, 16 listopada 1849 roku Komisja Sądu Wojskowego skazała Dostojewskiego i innych członków organizacji na karę śmierci. Surowość kary była rezultatem obaw cara Mikołaja I, który nie chciał w Rosji powtórki z tego, co Europie przyniósł rok 1848. Dlatego w zarodku tępił wszelkiego rodzaju ogniska, które mogły doprowadzić do obalenia obowiązującego porządku prawno-ustrojowego.
22 grudnia 1849 roku Dostojewski i pozostali skazani na śmierć członkowie konspiracyjnej organizacji stali przed plutonem egzekucyjnym, gdy nadeszła wiadomość o nadzwyczajnym złagodzeniu kary. Kara śmierci została zamieniona na cztery lata katorgi.
W styczniu 1850 roku Dostojewski został osadzony w twierdzy w Omsku. W marcu 1854 roku, po 4 latach katorżniczej pracy, został zwolniony i wcielony w stopniu szeregowca do 7 Syberyjskiego Batalionu Liniowego w Semipałatyńsku, w którym służył przez sześć lat. Dzięki łasce cara przywrócono mu rodową godność szlachecką i awansowano do stopnia oficera. W czasie służby w wojsku Dostojewski poznał Marię Dymitriewną Isajewą, żonę urzędnika celnego Aleksandra Isajewa z Syberii. Po jego śmierci, 6 lutego 1857 roku Fiodor i Maria wzięli ślub wcerkwi w Kuźniecku. W 1859 Dostojewski rozpoczyna starania o zezwolenie na powrót z zesłania, pisze prośby do cara Aleksandra II, naczelnika korpusu żandarmerii Aleksandra Timaszowa, naczelnika III Oddziału Ochrany Wasyla Dołgorukiego i bohatera Sewastopola generała Edwarda Totlebena. Pod koniec 1859 Dostojewski otrzymał zezwolenie na powrót z zesłania. Udał się najpierw do Tweru, a potem uzyskał zezwolenie na osiedlenie się w Petersburgu, do którego przybył 29 listopada 1859.”
W następnych latach Dostojewski zaczął pracować jako dziennikarz. Dostojewski również cierpiał na epilepsję przez całe swoje dorosłe życie. Ale choćby dzięki energii i objętości jego pracy w końcu stał się jednym z najbardziej poczytnych i znanych pisarzy w Rosji. Jego książki zostały przetłumaczone na ponad 170 języków i sprzedano około piętnaście milionów egzemplarzy. Dostojewski pozostawił trwałe dziedzictwo.. Od stycznia 1861 Dostojewski redagował „Wriemia”, pismo założone przez jego brata, Michała, które w 1863 roku zostało zamknięte przez cenzurę z powodu publikacji artykułu Prorocze pytaniapióra Mikołaja Strachowa.
”W 1864 roku umarła Maria i starszy brat pisarza Michał.
4 października 1866 pisarz zatrudnił stenotypistkę, najzdolniejszą uczennicę petersburskich kursów stenograficznych, Annę Grigoriewnę Snitkin. Oświadczył się jej 8 listopada 1866 roku, a 15 lutego 1867 wzięli ślub. Przeżyli wspólnie czternaście lat.”

Poczwiennictwo
Na początku lat 60. XIX wieku Dostojewski dążył do wypracowania tego, co nazwano później „poczwiennictwem”. Doszedł do przekonania, że najwyższe wartości moralne są przechowywane przez prosty rosyjski lud, przede wszystkim w jego szczerym sposobie wyznawania prawosławia. Do tego doszedł niezwykle krytyczny stosunek do świeckiej cywilizacji Zachodu i do inteligencji, która reprezentowała w Rosji tendencje okcydentalistyczne. Poczwiennictwo było zatem odmianą ludowego konserwatyzmu religijnego[2]
Dostojewski jednoznacznie odrzucał lewicowe i liberalne propozycje zmian. Jego zdaniem przemiany społeczne winny dokonać się w duchu autentycznego chrześcijaństwa. W opinii pisarza Nowa Rosja (tak samo jak stara) miała być prawosławną monarchią odrzucającą zachodni konstytucjonalizm i parlamentaryzm, jednoczącą wszystkie narody Słowian.

 

Najważniejsze dzieła
 Biedni ludzie, powieść epistolarna (1846, wyd. polskie 1929)
 Sobowtór: poemat petersburski (1846)
 Gospodyni (1847)
 Białe noce (opowiadanie) (1848, wyd. polskie 1903)
 Nietoczka Niezwanowa (1849)
 Sioło Stiepanczykowo i jego mieszkańcy (1859)
 Wspomnienia z domu umarłych (1860-1862, wyd. polskie 1897)
 Skrzywdzeni i poniżeni (1861)
 Notatki z podziemia (1864, wyd. polskie 1929)
 Zbrodnia i kara (1866, wyd. polskie 1887-1888)
 Gracz (1866)
 Idiota (1868, wyd. polskie 1909)
 Biesy (1872, wyd. polskie 1908)
 Młodzik (1875)
 Łagodna (1876)
 Dziennik pisarza (1876-1877 i 1880-1881)
 Bracia Karamazow (1879-1880, wyd. polskie 1913)

 

Horoskop:

cytaty użyte w tekście  pochodza z wikipedi